Leis an t-Ollamh Dòmhnall E Meek
This story was commissioned as part of our Gaelic Development work. Hopefully, you will enjoy it and find it useful for learning – both about language and about toys!
A bheil cuimhne agaibh gun do theich moncaidh à Pàirc nam Beathaichean Fiadhaich aig Ceann Creige aig toiseach na bliadhna? Bha sin glè èibhinn, agus thug e gàire oirnn. Am moncaidh bochd! Tha e anns a’ Phàirc a-rithist!
Bha moncaidh ann an taigh no dhà ann an Tiriodh anns na seann lathaichean, a chionns gun robh iomadh Tirisdeach a’ seòladh air cuantan an t-saoghail. Bha moncaidh anns an taigh againne anns a’ Chaolas aig toiseach na ficheadamh linn. Bha Teàrlach, bràthair mo sheanmhar, na sheòladair, agus thug e moncaidh dhachaigh do ‘Choll View’.
Chuala mi naidheachd no dhà mun mhoncaidh. Bha e làn chleasan, agus bhiodh e a’ dèanamh chleasan air na creutairean eile. Bhiodh e a’ dol air feadh a’ bhaile, agus a’ dèanamh chleasan air daoine cuideachd.
Bha e anabarrach measail air buntàta, agus ’s e còcaire math a bha ann! Bhiodh e a’ dol don phoca bhuntàta, agus bhiodh e a’ toirt cnap buntàta a-mach às a’ phoca nuair a bhiodh an t-acras air.
Bha teine fosgailte ann an ‘Coll View’, agus bhiodh am moncaidh a’ cur a’ bhuntàta anns an luath. Bhiodh an luath a’ tuiteam air a’ bhuntàta, agus a’ bruith a’ bhuntàta.
Bhiodh na cait aig an teine glè thric.
Nuair a bhiodh am buntàta bruith, bhiodh am moncaidh a’ leum air cat, agus a’ toirt a’ bhuntàta a-mach às an luath le spògan a’ chait!
Na cait bhochda! Cha robh meas aca air a’ mhoncaidh idir! Mu dheireadh, nuair a thigeadh am moncaidh, bhiodh na cait a’ ruith a-mach às an taigh!
Nach e am moncaidh a bha olc? Moncaidh, gu dearbh!
FACLAIR
Teich – ‘run away’
Linn – ‘century’
Cleas – ‘trick’
Cnap buntàta – ‘a single potato’
Luath – ‘ash’
Bruith – ‘cook(ing), cooked’
Spòg – ‘paw’
